Hiphoptempel versterkt de identiteit van jonge rappers

Download dit artikel als PDF (489 kb)

Voor stadsjongeren is hiphop ‘dope’. Met hun snelle, geïmproviseerde teksten krijgen ze de waardering die ze elders ontberen. Jongerencentrum JACO in Amsterdam-Oost daagt jonge rappers uit. Respect en skills, dát is waar het om gaat. “Dan kun je gaan schijnen.”

“Ik hou van competitie. Als ik tijdens een battle iemand in een halve minuut kan dissen, krijg je veel respect binnen de hiphopscene. Het is een machowereld. Je moet de flow hebben en credibility verdienen. Zeker als je een bleekscheet uit de Nieuwmarktbuurt bent en geen grote neger uit de Bijlmer.”

Kimo (21), geboren uit Indische ouders, praat snel met veel gebaren en Amsterdamse tongval. Hij draagt een zwarte wollen muts met een klep, twee oorbelletjes en een wijde laaghangende spijkerbroek. Een gehaaste passant zou deze jonge ‘mc’ (master of ceremony) makkelijk kunnen verwisselen met de roemruchte blanke Amerikaanse rapper Eminem, maar hij is eerstejaars student media- en entertainmentmanagement aan de Hogeschool Inholland.

Kimo is geboren in een kraakpand in de Ververstraat. Volgens hem de mooiste straat van Amsterdam. Maar om te rappen trekt hij naar Oost, naar JACO in de Van Musschenbroekstraat. Daar vormt de student een van de gezichten van het hiphopjongerencollectief Groove Click.

“Hiphop leeft niet zo in het centrum. Mensen zijn hier minder rebels. Op woensdag ga ik meestal naar Oost om te freestylen, teksten te oefenen en tegen elkaar te battelen. JACO is qua niveau eigen in zijn soort. Ik vind het belangrijk dat we van elkaar leren. We zijn allemaal rappers. Je moet je skills ontwikkelen en zeker van je zaak worden, dan kun je gaan schijnen.”

Voetbaltafels

Als jongerenopbouwwerkplaats probeert JACO de tijdgeest aan te voelen. Het is geen doorsnee hanghonk met schrootjesplafond, voetbaltafels en bifiworstjes achter de bar. JACO heeft draaitafels, drumcomputers, geluidsdichte oefenruimtes én een studio waar het lokale jongerentv-programma Storing wordt geproduceerd. JACO speelt doelbewust in op interesses en talenten van jonge stedelingen en stelt ze in staat met dans, zang, theater een eigen identiteit te verwerven. Hiphop is daarbij het toverwoord. Want hiphop is dope – helemaal in orde, zeg maar.

Vooral bij allochtone stadsjongeren staat hiphop op nummer een, erkent Maarten de Jong (37). Hij is jongerenwerker bij JACO, oprichter van de Groove Click en old-school hiphopper. “Ik denk dat hiphop zo populair is omdat veel Marokkaanse, Turkse en Surinaamse jongeren op het podium de waardering krijgen die ze in de maatschappij moeten ontberen”, zegt Maarten. “Op het podium zijn ze dé man, wordt er naar ze geluisterd en kunnen ze zich afzetten tegen de heersende klasse. Dat geeft zelfvertrouwen. Muziek maakt vrij. Binnen de hiphop speelt de culturele afkomst bovendien nauwelijks een rol. Je bent een wereldburger en rapt in de taal die het beste bij je past.”

Freestylen

Als je de voordeur van JACO achter je dichttrekt en de donkere zaal instapt, waan je je in de nacht. Ook al is het woensdagmiddag drie uur. De harde beats weerkaatsen tussen de muren. Alleen de Surinaamse dames van de administratie, die als twee kloeke moeders koffie, thee en plakjes cake naar binnen dragen, herinneren aan de geborgenheid van een buurtcentrum. Een keiharde deurbel gaat. Lameyn, alias Trust (17), Tunesische ouders, en Jesse alias Main Identity (17), Amerikaanse ouders, komen JACO binnen. Ze zijn Groove Clickers van het eerste uur; samen vormen ze Urban Dialect. De uren zonder hiphop slijten ze in de schoolbanken van het vmbo.

Van onder hun cap en capuchon kijken ze met donkere onderzoekende ogen door de zaal en begroeten de incrowd – rechtervuisten tegen elkaar. Main Identity springt zonder aarzeling op het podium en perst zijn lippen tegen de mic. “Hiphop yeah, prrr, hee. I rap-present the Groove Click, ha, haaa.” Kimo komt er later bij: “Yoh, de beat maakt vrij, van de beat word ik high.” Het freestylen, oftewel rappen zonder voorbereiding met een lege bovenkamer, barst los. De geïmproviseerde oneliners buitelen over elkaar met als doel elkaar te ‘pleasen’ of te overtroeven.

Inspiratiebron

Leskrijgen is niet ‘cool’, daar zijn de meeste leden van de Groove Click het wel over eens. Of het nu om rap, beatboxen, scratchen of beats produceren gaat. Je doet het met elkaar. “Ik help met teksten, techniek en podiumpresentatie. Ik support ze”, vertelt jongerenwerker Maarten de Jong. Maar van elkaar nemen ze het meeste aan. “Als de een goed is, wil de ander ook goed zijn. Iemand als de Marokkaanse rapster Bad Brya (21), die nu in een studio aan haar eigen cd werkt, is voor veel jongens een inspiratiebron geweest.” De Surinaamse dj Nexus (Gino, 18), kok in opleiding, bevestigt dat het belangrijk is elkaar uit te dagen. “Ik wil me in JACO optrekken aan de mensen die beter zijn. Als Chico bijvoorbeeld een dope beat heeft gemaakt, dan moet ik daar weer over heen.”

Tafelvoetbal

De voorgeschiedenis van het muzikale broederschap gaat twee jaar terug. Maarten de Jong gaf dj-cursussen in JACO. Een van zijn leerlingen vertelde enthousiast dat hij wel een paar rappende klasgenoten wilde benaderen om producties te maken. “Mixen en scratchen is leuk, maar met een mc kun je groeien”, verklaart De Jong. De doorbraak vond plaats in de Melkweg, ook in 2002, waar ze voor het eerst onder de naam Groove Click een zelfgeschreven tekst voordroegen in het kader van project Move your World. Een project om jongeren bewust te maken van problemen in de derde wereld. Het succes gaf zelfvertrouwen. De jonge hiphoppers waren steeds minder te zien in buurtcentra en steeds vaker op bekende Amsterdamse podia, zoals Paradiso en de Melkweg. Dit jaar wonnen ze de Battle of Amsterdam. Beroemd worden – waarom niet? Kimo: “Ik denk: fuck it, als je het wilt, kan het. Ik durf groot te dromen.” Coach De Jong trots: “Waarom zouden we gaan tafelvoetballen als ik en die jongens meer in hun mars hebben. Ik vind het jammer dat die kwaliteiten niet altijd onderkend worden bij jongeren.”
De doorgewinterde hiphopper is ambitieus en hoopt ooit met ze op Pinkpop te kunnen staan.” Maar bovenal hoopt hij dat ze ‘real’ blijven. “Dicht bij zichzelf. Integer en oorspronkelijk. Niet zoals bij Idols waar jongeren worden getorpedeerd en gestyled en iemand kunnen worden die ze niet willen zijn.”

Chicks

Tegendraads zijn de jonge hiphoppers van de Groove Click in ieder geval. Hun raps gaan verder dan ‘chicks’ en ‘limo’s’. De vooroordelen waar ze mee te maken hebben, slaan ze op en zetten ze om in tekst. Chico (Marlon, 20, Chileense ouders): “Je kunt beter je frustraties uiten met je pen dan met een gun de straat op.” Kimo: “Ik heb aan veel dingen schijt. Maar in sommige raps wil ik de mensen bewust maken van de wereld om hen heen. Een soort reality check. Ál die aandacht voor Marokkaanse jongeren. Weet je hoeveel die mannen in nette pakken van de bouwfraude ons getild hebben?” Trust: “We willen niet alleen bullshit verkondigen, maar mensen een message meegeven. Een van onze raps gaat bijvoorbeeld over hoe speciaal vrienden voor ons zijn. De aanleiding was dat de politie een vriend van ons in elkaar sloeg.” Main Identity: “Als scholier met een pet op word je door de politie al snel als een lijpe gast gezien. Er wordt té veel op ons gelet. Nederland probeert steeds meer op de VS te lijken.”
Trust: “Het lucht op als je die frustraties in een rap kunt uiten. Daarna voel je je een stuk relaxter.”
Main Identity: “Maar het is niet alleen klagen. We rappen ook over mooie dames.” Ze grijnzen naar elkaar.
Trust: “Je voelt je gewoon vrijer als je schrijft.”

Een wereld vol met drama

Ik kijk om me heen en zie een wereld vol met drama
Ik zie Sadam, ik zie Bush en Osama
Kinderloze mama’s, en ouderloze kinderen
Het gaat verkeerd, we moeten de haat verminderen
Zodat de kinderen leven in een wereld zonder haat
Geen oorlog, geen honger, geen lijken op straat
Geen rassenhaat, en geen Bush die praat
In het Capitool, geen halve zool als president
Want z’n oorlog werd niet gesteund door deze Amsterdamse resident
Die geen meester kent, behalve hart en ziel
En daarom, vraag ik mezelf af waarom?
Doet deze mensheid nou eigenlijk zo zwaar dom
Want het gaat niet over geld en over olie
En over monopolie en winstpercentages
De vraag is wie er nou eigenlijk de baas is
En helaas is dat geld en niet de mens zelf!

Kimo

Verklarende woordenlijst

Dope = goed
Skills = vaardigheden
Dissen = kleineren
Flow = rijm, ritme
Credibility = geloofwaardigheid
Battelen = elkaar uitdagen, overtroeven
Freestylen = improviseren
Mic= microfoon
Rap-present = vertegenwoordigen
Real = oorspronkelijk

Dit bericht was geplaatst inMijn werk and tagged . Bookmark the permalink. Zowel reacties als trackbacks zijn gesloten.